Księga Pamiątkowa Kazimierza Papée
Instytut Pamięci Narodowej, Papieski Instytut Studiów Kościelnych, Gdańsk 2022.
Dnia 15 września 2022 r. w auli konferencyjnej historycznego gmachu Dyrekcji Kolei Państwowych w Gdańsku odbyła się prezentacja oryginału oraz odnowionych graficznie reprintów „Księgi Pamiątkowej Kazimierza Papée”. Album ten Papée otrzymał, będąc Komisarzem Generalnym Rzeczpospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Oryginał „Księgi” pochodzi z archiwum prowadzonego przez jezuitów Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie.
Zdjęcia zebrane w albumie dotyczą: otwarcia sezonu tenisowego Sekcji Tenisowej Klubu Sportowego „Gedania” w 1936 r. na kortach tenisowych Polskiej Rady Sportowej w Gdańsku – 16 zdjęć; wielkich zawodów motocyklowych i parady motocyklowej z udziałem polskich i niemieckich klubów sportowych, zorganizowanych przez Polską Radę Sportową 21 października 1934 r. – 17 zdjęć oraz pochodu manifestacyjnego ludności polskiej Wolnego Miasta Gdańska urządzonego z okazji wyborów do parlamentu Gdańska 7 kwietnia 1935 r. – 28 zdjęć.
Albumowi umieszczonemu w pięknym etui towarzyszą dwa eseje autorstwa dr hab. Janusza Trupindy oraz dr Lidii Potykanowicz Suda przedstawiające historię Klubu Sportowego Gedania, oraz Księgę Pamiątkową i jej związki z Papieskim Instytutem Studiów Kościelnych opatrzone wstępem prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego.
Poniżej zamieszczamy tekst wystąpienia o. Henryka Droździela SJ, Rektora Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie w czasie prezentacji Księgi Pamiątkowej Kazimierza Papée na obchodach 100. Klubu sportowego „Gedania”. Gdańsk, 15.09.2022.
Szanowni Organizatorzy, Współorganizatorzy, Sponsorzy i zaproszeni Goście.
Szanowni Państwo!
Zgromadziły nas w tym gościnnym miejscu obchody 100. Klubu Sportowego „Gedania” oraz prezentacja reprintu Księgi Pamiątkowej, ofiarowanej Kazimierzowi Papée, Komisarzowi Generalnemu RP w Wolnym Mieście Gdańsku przez Sekcję Tenisową Klubu Sportowego „Gedania” w sierpniu 1936 roku. Oryginał prezentowanej Księgi znajduje się w archiwum Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie.
Instytut powstał w 1958 r. dzięki inicjatywie dwóch wyjątkowych osób: kard. Stefana Wyszyńskiego (+1981) prymasa Polski i o. Eugeniusza Reczka (+1971), jezuity z Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej, którego współbracia prowadzą nadal to dzieło. Powołany do życia w Rzymie, Instytut do dziś ma swoją siedzibę główną w Wiecznym Mieście, choć od 1974 roku posiada także Punkt Konsultacyjny przy jezuickim Collegium Bobolanum w Warszawie.
Celem Instytutu jest gromadzenie, porządkowanie i udostępnianie materiałów archiwalnych, lub ich kopii, dotyczących historii Kościoła w Polsce i krajów ościennych, ze szczególnym uwzględnieniem archiwów watykańskich oraz włoskich. Zbiory Archiwum PISK na przestrzeni lat poszerzyły dodatkowo darowizny i materiały archiwalne pozyskane od instytucji oraz osób prywatnych. Te ostatnie dotyczą zwłaszcza okresu II wojny światowej i działalności polskiej emigracji powojennej.
Prezentacja „Księgi Pamiątkowej Kazimierza Papée” wpisuje się w statutową działalność Pontificio Istituto degli Studii Ecclesiastici, który z innymi podobnymi instytucjami działającymi poza granicami Polski, uczestniczy w ochronie polskiego dziedzictwa narodowego.
Pragnę serdecznie podziękować tym, którzy oryginał Księgi pieczołowicie przechowali i tym, którzy wyszli z inicjatywą jej udostępnienia. Tu specjalne podziękowania należą się współpracowniczce Papieskiego Instytutu Studiów Instytutu p. dr Lidii Potykanowicz-Suda, p. dr hab. Januszowi Trupindzie, dyrektorowi Muzeum Zamkowego w Malborku oraz p. Katarzynie Lisieckiej — Naczelnikowi Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Gdańsku i tym, którzy prezentację Księgi uczynili możliwą.
Dziękuję Gospodarzom obchodów 100. Gedanii, spadkobiercom jej historycznej i sportowej tradycji oraz Instytutowi Pamięci Narodowej jako współorganizatorowi tego wydarzenia.
Proszę mi pozwolić jeszcze na trzy krótkie dygresje.
W jubileuszowych obchodach pojawiają się trzy słowa: miłość do sportu, miłość do ojczyzny i pamięć.
Prawdziwy sport charakteryzuje się braterstwem i przyjaźnią, zgodą i pokojem między sportowcami, szacunkiem i harmonią wśród różnorodności. Nie jest zachętą do dominacji jednego narodu czy ludu nad innym ani do wykluczania słabszych. Uczy podejmowania wyzwań, trudu, wytrwałości w dążeniu do ważnych życiowych celów, akceptacji własnych ograniczeń, niepoddawania się im oraz przezwyciężania siebie. Tak rozumieli sport założyciele „Gedanii”.
Pasja sportowa założycieli i członków Gedanii łączyła się z miłością do ojczyzny, do Polski, z której byli dumni.
Jest dobra i zła duma. Zła duma patrzy na innych z góry i z pogardą, doświadczyli jej członkowie Gedanii ze strony tak Niemców, jak i Rosjan. Dobra duma jest przeciwieństwem tej złej. Dobra duma ceni sobie dobro, piękno, wartość pokojowego i sportowego współzawodnictwa, gdyż nie sprzeciwiają się one miłości do własnego domu, do swojej ojczyzny, ale umie cieszyć się razem z innymi, którzy czynią podobnie. Kto kocha swoją ojczyznę, zrozumie drugiego, który kocha także swoją ojczyznę i znajdzie z nim wspólny język.
Kolejne „jubileuszowe” słowo to „pamięć”. Oznacza ona przede wszystkim człowieka, który pamięta. Pamięć pozwala sięgnąć w przeszłość i połączyć to, co było z tym, co jest dziś, a w konsekwencji poznać kim jestem, jako osoba i kim jesteśmy, jako wspólnota. Pamięć w połączeniu z wyobraźnią pozwala nam sięgnąć ku przyszłości, ku celom, które sobie stawiamy, wartościom, którym chcemy poświęcić życie. Bez pamięci nie wiemy, kim jesteśmy. „Bez pamięci umieramy”, jak powiedział kiedyś Jan Paweł II. Pamięć uczy nas kochać to, co było i to, co będzie już „tu i teraz”.
Niech jubileusz Klubu Sportowego Gedania i dzisiejsze obchody rozbudzą w nas entuzjazm w tych trzech wymienionych obszarach.
Dziękuję za zaproszenie do zabrania głosu. Dziękuję za uwagę i piękny klimat jubileuszowych uroczystości. Niech Pan błogosławi wszystkich.
o. Henryk Droździel SJ
Rektor Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie
Gdańsk, 15.09.2022
Na ostatnim zdjęciu: Stoją od lewej dr hab. Janusz Trupinda, dr Lidia Potykanowicz-Suda oraz o. Henryk Droździel SJ.
NB. Więcej informacji w artykule Z miłości do sportu: Prezentacja Księgi Pamiątkowej Kazimierza Papée na stronie internetowej jezuici.pl.
Dnia 27 czerwca 2022 w siedzibie Instytutu Polskiego w Rzymie odbyła się prezentacja, wydanej w tym roku książki, poświęconej zmarłej 20 lat temu w Rzymie Karolinie Lanckorońskiej (11.08.1898 – 25.08 2002) wybitnej ambasadorce Polski i kultury polskiej w świecie.
W czasie prezentacji Autorzy publikacji przedstawili historię jej powstania oraz osobiste związki z Karoliną Lanckorońską.
Wielkanoc pokazuje nam, że to, co wydaje się totalną porażką i pustką, stanowi drzwi do nowego życia. Życzymy wszystkim naszym Przyjaciołom, Współpracownikom, Dobroczyńcom i sympatykom doświadczenia radości ze spotkania Zmartwychwstałego Pana i słodyczy nowego życia, które ofiaruje. Chrystus zmartwychwstał! Alleluja!
Na skutek napaści Rosji na Ukrainę setki tysięcy osób, zwłaszcza kobiet i dzieci, chroniąc życie, uciekło przed zbliżającym się frontem walk. Większość z nich (w tej chwili ponad 150 tys.) znalazło gościnne schronienie na terenie Polski.
W dziale Publikacje Instytutu udostępniliśmy materiały stanowiące część powstającego drugiego tomu Bibliografii źródeł watykańskich cytowanych w polskich periodykach. Pierwszy tom Bibliografii źródeł został wydany przez Papieski Instytut Studiów Kościelnych w 2000 roku, i obejmował lata 1946-1990. Przygotowywany obecnie tom dotyczy lat 1991-2005 i odnotowuje archiwalia pochodzące z Archiwum Watykańskiego (w 2019 r. jego nazwa zmieniła się z Archivum Secretum Vaticanum na Archivum Apostolicum Vaticanum), Biblioteki Watykańskiej oraz z niektórych archiwów kongregacji watykańskich. Opublikowane materiały obejmują 838 zapisów bibliograficznych sporządzonych na podstawie kwerendy przeprowadzonej w 18 periodykach, gdzie znajduje się 100 artykułów z cytacjami źródeł watykańskich pochodzących z 10 archiwów i bibliotek.
W siedzibie Instytutu Polskiego przy Palazzo Blumenstihl, via Vittoria Colonna 1 w Rzymie, w dniach 20-22 października 20201 r. odbyła się konferencja naukowa pt. „Contatti artistici polacco-italiani 1871-1939” („Polsko-włoskie kontakty artystyczne 1871-1939”) zrealizowana z inicjatywy Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata kierowanego przez prof. Jerzego Malinowskiego z Warszawy, we współpracy ze Stacją Naukową PAN w Rzymie i Instytutem Polskim w Rzymie.
Wraz z prezentacją „Korpusu” przestawiono publikacje powstałe w okresie pracy nad nim a wśród nich referaty (w języku angielskim) z konferencji naukowej, która odbyła się jesienią 2018 roku w siedzibie Stacji PAN w Rzymie pt. „Henryk Siemiradzki and the International Artistic Milieu in Rome” (seria Conferenze 145).
Ukazał setny numer Biuletynu Informacyjnego Polskiego Związku Polaków we Włoszech „Polonia Włoska”. Biuletyn wydaje Związek Polaków we Włoszech (ZPwW) i Fundacja Rzymska im. J. Z. Umiastowskiej. Numer jubileuszowy, podobnie jak wiele poprzednich, przygotowały do druku panie Anna Prządka i Anna Kwiatkowska. Redaktorem naczelnym Biuletynu jest Andrea Morawski. Koszty druku i wysyłki pokrywane są z pozyskanych grantów. Biuletyn, dwujęzyczny, drukowany na papierze kredowym, w kolorze jest jednym z najpiękniejszych tego typu wydawnictw, wychodzących w środowiskach emigracji Polskiej. Zawiera bardzo bogaty materiał dotyczący życia i działalności poszczególnych organizacji skupionych w ZPwW. Jest to prawdziwa kopalnia informacji o konferencjach, wystawach, spotkaniach, nabożeństwach i publikacjach polskich ośrodków emigracyjnych, jak również o zachodzących zmianach organizacyjnych i personalnych.
Walny Zjazd ZPwW odbył się po raz dwudziesty szósty w dniach 24-25 września 2021 r., w gościnnym Domu Polskim Jana Pawła II przy Via Cassia 1200.
W niedzielę (26 września) rodzina śp. Stanisława Morawskiego, większość uczestników Zjazdu, przedstawiciele korpusu dyplomatycznego RP we Włoszech, księża i świeccy wzięli udział w uroczystym odsłonięciu i poświęceniu tablicy upamiętniającej nestora Polonii Włoskiej Stanisława Augusta Morawskiego. Poświęcenia dokonał ks. Marian Burniak.
Dokładnie 25 lat temu, 20 września 1996 r. w Gdyni, w 87 roku życia, 71 zakonnego powołania i 58 kapłaństwa, zmarł jezuita, ojciec Jerzy Mirewicz SJ. Zapisał się w historii, jako ceniony kaznodzieja, rekolekcjonista i kierownik duchowy, działacz konspiracyjny AK, wieloletni duszpasterzem akademicki w Lublinie, pracownik Sekcji Polskiej Radia Watykańskiego, autor wielu książek, zasłużony duszpasterz Emigracji Polskiej w Wielkiej Brytanii, wyróżnionym licznymi nagrodami. Msza św. pogrzebowa została odprawiona w Warszawie, w kościele jezuitów pw. św. Andrzeja Boboli (ul. Rakowiecka 61), dnia 30 września o godz. 11.00. Ciało Zmarłego złożono do grobowca zakonnego na Powązkach.